Centraal Station

Een station hoort op een handige plek, en de gemeente had er ook een in gedachten, ergens aan de rand van de stad. Den Haag dacht daar anders over en koos het open water van het IJ, de zeearm waarlangs Amsterdam eeuwenlang zijn schepen had binnengehaald.

Dat besluit vroeg om land dat er nog niet was. In het IJ werden drie eilanden aangeplempt met zand uit de duinen bij Velsen, dat vrijkwam bij het graven van het Noordzeekanaal, en in de drassige bodem eronder gingen 8.687 houten palen. Daarop verrees in de jaren tachtig van de negentiende eeuw het gebouw waar je nu voor staat, ontworpen door Pierre Cuypers, dezelfde architect die het Rijksmuseum tekende. Wie beide gebouwen kent herkent in de torens en de rode baksteen meteen dezelfde hand.

Amsterdammers betaalden er hun uitzicht voor. Waar vanaf de kade de masten in het IJ te zien waren, stond vanaf 1889 een muur van baksteen, en de stad die haar fortuin op het water had verdiend keek er niet langer op uit.

Achter het station vertrekken nog altijd de veerboten naar Noord, gratis en de hele dag door. Pas daar, op de kade aan de andere kant van het gebouw, komt het IJ weer tevoorschijn.