Huddesteen

Aan de Korte Prinsengracht, waar de Haarlemmerstraat overgaat in de Haarlemmerdijk, ligt de Eenhoornsluis, en in de sluismuur zit een plaat wit marmer die de eeuwen groen hebben uitgeslagen. Er loopt een horizontale groef overheen, met daarboven in kapitalen ZEE DIJKS HOOGHTE ZIJNDE NEGEN VOET VYF DUYM BOVEN STADTSPEYL. Die groef ligt nog precies op de hoogte waar hij in 1684 werd aangebracht, en daarmee kijk je naar een van de oudste meetpunten van het land.

De man erachter was burgemeester Johannes Hudde, wiskundige van huis uit, die de stad droog wilde houden nadat een zware stormvloed het water over de dijken had geduwd. Een jaar lang liet hij elke dag de vloedstand van het IJ opmeten, en het gemiddelde daarvan werd het Amsterdams Peil. De zeedijken moesten er negen voet en vijf duim boven uitkomen, ruim twee en een halve meter, en om die hoogte voor iedere opzichter zichtbaar te maken liet Hudde acht van deze marmeren stenen inmetselen in de sluizen langs het IJ.

Van die acht zit alleen deze nog op zijn oorspronkelijke plek, en in 2005 werden de steen en de sluis samen tot gemeentelijk monument verklaard. Het peil zelf groeide uit tot het Normaal Amsterdams Peil, de nul waarmee tot ver buiten Nederland hoogtes worden gemeten. Het laagste punt van het land ligt er bijna zeven meter onder.