Groenlandse pakhuizen

Keizersgracht 40 tot 44 zijn drie pakhuizen uit 1620 met trapgevels en versierd metselwerk, wat zeldzaam is, want een pakhuis kreeg meestal de soberste gevel die de bouwheer kon bedenken. Ze heten de Groenlandse pakhuizen, naar de wateren rond Spitsbergen en Groenland waar de Amsterdamse vloot op walvissen joeg.

Wat hier naar binnen ging was traan, de olie die uit walvisvet werd gekookt. In de kelders staan gemetselde bakken om die olie in te bewaren, en in één zo'n reservoir ging tot vijftigduizend liter. Onder de stoep waar je staat lag dus een voorraad waar een stad maanden licht uit haalde.

Traan brandde in lampen, zat in zeep en kaarsen en smeerde machines, en de vraag ernaar hield de walvisvaart twee eeuwen lang op gang. Het koken van die olie gebeurde ver buiten de bebouwing, want de stank was in een woonstraat niet te harden. De opslag mocht wel aan de deftige gracht staan, veilig weggewerkt onder de grond.

Boven die kelders wonen nu mensen, want de pakhuizen zijn verbouwd tot appartementen, met de hijsbalken nog in de gevel. De handel zelf liep in de negentiende eeuw leeg, toen de walvissen in het noorden op raakten en de olie uit andere bronnen kwam.