Groep 2000

Op het pleintje in de Antillenstraat staat sinds oktober 2021 een bronzen vrouw, gemaakt door beeldhouwer Fabio Pravisani en geadopteerd door de leerlingen van de basisschool verderop. Aan weerszijden van de sokkel staan platen vol nummers. Dat zijn de leden van Groep 2000, en de vrouw is hun leider Jacoba van Tongeren, die in het huis aan de overkant woonde.

Van Tongeren werkte als kerkelijk maatschappelijk werkster toen Nederland in mei 1940 bezet raakte. Ze richtte een verzetsgroep op die onderduikers aan schuiladressen, valse persoonsbewijzen, medische hulp en vooral aan voedselbonnen hielp. In een speciaal genaaid vest droeg ze er duizenden tegelijk mee, zoveel dat ze eruitzag als een zwangere vrouw. Daaraan dankt ze haar bijnaam, de bonnenkoningin.

Van haar vader, een beroepsofficier, had ze geleerd hoe je met codes werkt. Iedereen in de groep kreeg een nummer in plaats van een naam, en zijzelf was nummer 2000. Toen de Sicherheitsdienst in 1945 het hoofdkwartier vond, lagen de lijsten er dus wel, en bleven ze onleesbaar.

Die codes werkten ook na de oorlog door. De groep bleef zeventig jaar vrijwel onbekend, tot haar neef Paul haar memoires vond en er in 2015 een boek over schreef. Van de ongeveer 4500 mensen die Groep 2000 liet onderduiken zijn de meeste namen tot op vandaag onbekend, en hij zoekt ze nog steeds.