


Dit steegje heet de Haringpakkerssteeg, genoemd naar de mensen die hier vroeger haring verpakten voor de handel. Achter de naam schuilt een verhaal dat veel grootser is dan dit smalle steegje doet vermoeden, want haring vormde de basis van de welvaart van Amsterdam. Niet voor niets werd het de ‘gouden visserij’ genoemd.
De komst van de eerste haring van het seizoen – de ‘Hollandse Nieuwe’ – was een waar feest. Op de bijgaande prent van de Dam kun je zien hoe dat eruitzag: kraampjes met vlaggen, spandoeken met de tekst ‘Nieuwe Haring’ en een menigte die zich rond de tafels verdrong. De haringkarren reden onder luid gejuich door de straten en de inwoners hingen vlaggen uit hun ramen. Het was een gebeurtenis waar de hele stad naar uitkeek.
Het geheim schuilde in een techniek die ‘kaken’ werd genoemd. Vissers leerden de haring op zee te schoonmaken en onmiddellijk te zouten, waardoor de vis maandenlang vers bleef en over lange afstanden kon worden verhandeld. Zo werd een bederfelijke vangst omgezet in een duurzaam exportproduct, en dat is precies de logica die de Nederlandse handel zo sterk maakte.
Kaas volgde dezelfde route. Haring en kaas waren beide niet-bederfelijk, beide gemakkelijk te vervoeren, en werden vaak samen op dezelfde schepen naar Polen, Duitsland en Scandinavië verscheept. Het waren geen luxeproducten voor een selecte groep, maar alledaagse voedingsmiddelen waar overal vraag naar was. Juist deze grote, betrouwbare markt zorgde jaar na jaar voor een gestage inkomstenstroom.
Specerijen en verre reizen spreken misschien meer tot de verbeelding, maar het waren deze twee nuchtere Nederlandse producten die de stad draaiende hielden. En als je nog nooit een Nederlandse haring hebt geproefd, probeer er dan zeker een nu je in Amsterdam bent. Het is een stukje van dit verhaal dat je zo uit de kar kunt kopen.
We lopen nu het laatste stukje terug naar waar we begonnen zijn, langs het water richting het Centraal Station. Daar ronden we onze wandeling af.
Heb je suggestie voor dit verhaal?