Het huis met de bloedvlekken

Aan de Amstel staat op nummer 216 een deftig huis van grijze natuursteen, in 1671 gebouwd voor zakenman Gijsbert Dommer. Op de gevel zijn tussen de ramen nog vage tekens te zien: letters, woorden en symbolen die daar sinds het eind van de zeventiende eeuw zitten. De stad noemt het sindsdien het huis met de bloedvlekken.

Ze zijn het werk van Coenraad van Beuningen, geboren in 1622 en in zijn tijd de ervarenste diplomaat van de Republiek. Hij sprak aan de hoven van Europa namens Nederland, was bewindhebber bij de VOC en zes keer burgemeester van Amsterdam. In 1686 legde hij dat ambt neer en trouwde hij met zijn buurvrouw Jacoba Bartolotti.

Daarna ging het hard. Van Beuningen verloor een groot deel van zijn vermogen aan speculatie, raakte in de war en schreef brieven aan kerkelijke gezagsdragers over het einde der tijden dat hij zag naderen. Diezelfde boodschap zette hij op zijn eigen gevel, in Hebreeuwse woorden en kabbalistische tekens, volgens de overlevering aangebracht met zijn eigen bloed. Hij stierf in oktober 1693.

Hoe vreemd de stad dat vond, laat een prent in het Rijksmuseum zien die een paar jaar na zijn dood werd gemaakt: alleen deze gevel, losgeknipt uit de straat, als iets wat je gezien moest hebben. Ruim drie eeuwen en vele schoonmaakbeurten later zijn de tekens er nog altijd.