
Dit gebouw werd neergezet om een wereldrijk te huisvesten. In 1910 besloten Amsterdamse particulieren, bedrijven en de regering om het koloniale museum uit Haarlem naar de hoofdstad te halen en er een heel instituut omheen te bouwen, met afdelingen voor handel, volkenkunde en tropische hygiëne.
De bouw begon in 1915 op een deel van de oude Oosterbegraafplaats, en door de oorlog en geldgebrek duurde het tot 9 oktober 1926 voordat koningin Wilhelmina het kon openen. Architect Johannes van Nieukerken ontwierp het, zijn zoons maakten het af, en het geld kwam van de ondernemingen die aan de koloniën verdienden, onder meer de Handelsvereniging Amsterdam en de Bataafse Petroleum Maatschappij.
Kijk omhoog en je ziet waar het over ging. De gevels staan vol beeldhouwwerk dat de koloniale handel verbeeldt, zorgvuldig samengesteld door een eigen commissie voor de symboliek, met kopstukken van de VOC en koloniale bestuurders tussen de figuren. De oprichters lieten hun eigen helden in steen vastleggen.
Na de onafhankelijkheid van Indonesië verdween het woord koloniaal uit de naam. Het werd eerst het Indisch Instituut en daarna het Koninklijk Instituut voor de Tropen, met het Tropenmuseum erin, dat sinds 2023 Wereldmuseum Amsterdam heet. Het hek voor de hoofdingang is trouwens ouder dan alles eromheen, want dat stond vanaf 1770 als Muiderhek op de brug bij de Muiderpoort.
Heb je suggestie voor dit verhaal?