Het Kroningsoproer

Naast je staat de Dokwerker, het bronzen beeld van een havenarbeider dat herinnert aan de Februaristaking van 1941, toen Amsterdammers het werk neerlegden uit protest tegen de Jodenvervolging. Op 30 april 1980 werd dit plein opnieuw een verzamelpunt, met een heel andere leus: Geen woning, geen kroning.

Die dag werd Beatrix in de Nieuwe Kerk ingehuldigd als koningin. In de stad woonden duizenden jongeren zonder vaste woonruimte, terwijl honderden panden leegstonden en speculanten aan die leegstand verdienden. Dat er tegelijk geld naar het opknappen van paleizen ging, maakte de kraakbeweging woedend.

Om twee uur 's middags vertrok de demonstratie hier vandaan richting de Dam. Krakers, linkse jongeren en een deel van de harde kern van Ajax liepen mee, velen met helmen en stokken, en onderweg sloten voorbijgangers zich bij hen aan. Meer dan vijfduizend agenten, uit het hele land naar Amsterdam gehaald, hielden de stoet tegen bij de Blauwbrug, waar het bouwmateriaal van het nieuwe stadhuis voor het grijpen lag. De slag om de Blauwbrug duurde uren.

In de Nieuwe Kerk hoorden de genodigden de sirenes en de helikopters door de muren heen. Het werden de grootste rellen in vredestijd die Nederland gekend heeft, met honderden gewonden, onder wie honderdeen agenten.