Het Pesthuis

Je staat in een woonwijk die er in de zeventiende eeuw nog lang niet was. Hier lag toen open land buiten de stad, en daar stond het Pesthuis, want wie besmet raakte werd weggehaald bij de rest.

De pest teisterde Amsterdam tot ver in die eeuw, een ziekte die begon met hoge koorts en gezwollen klieren en die hele buurten kon leegmaken. In 1630 verrees aan de Overtoomsevaart een nieuw Pesthuis, een rechthoekig gebouw rond een binnenplaats met plaats voor driehonderdveertig ledikanten, en dat was vooruitstrevend in een stad waar mensen sliepen in bedsteden, kasten in de muur waarin zieken en gezonden naast elkaar lagen.

De zieken kwamen hier over het water. Vanaf het Binnengasthuis in de stad werden ze door de Pestsloot naar buiten geroeid, zodat ze onderweg niemand tegenkwamen. Die sloot loopt er nog, al ligt er nu straat waar het water was: hij heet tegenwoordig de Bosboom Toussaintstraat.

Hoe het gebouw eruitzag weten we van een tekening van Reinier Nooms, met de Overtoom er prominent naast. Toen de pest uit Europa verdween bleef het Pesthuis staan en werd het de plek waar de stad onderbracht wat ze liever buiten haar muren hield, onder wie mensen die krankzinnig werden verklaard.