

Deze wandeling komt langs drie synagogen, en dit is degene die je zonder aanwijzing voorbij was gelopen. Vanaf de straat zie je een gevel met twee torens die op minaretten lijken, met daarachter een gewoon woonhuis waar vroeger de leslokalen en de woning van de rabbijn zaten. De zaal zelf gaat erachter schuil, verstopt in het binnenste van het bouwblok.
De gemeenschap viel in 1868 uiteen in drie richtingen. De neologen kregen de grote synagoge in de Dohány utca, de orthodoxen bleven voorlopig in de Orczy-ház waar je net stond, en de derde groep wilde dat alles bleef zoals het altijd was geweest. Die heette daarom de status quo ante, en zij bouwden hier tussen 1869 en 1872 hun eigen huis.
De opdracht ging naar een zesentwintigjarige Wener die nog nauwelijks iets had gebouwd, Otto Wagner, later een van de grondleggers van de Weense secessie. Hij was leerling van Ludwig Förster, de architect van de Dohány-synagoge, en hij kwam voor deze klus nooit naar Boedapest. Zijn medewerker Kallina Mór leidde de bouw. Wat Wagner tekende is een achthoekige zaal onder een hoge koepel, gedragen door acht slanke ijzeren zuilen met kapitelen naar het voorbeeld van het Alhambra.
In de oorlog raakte het gebouw beschadigd en daarna stond het bijna zestig jaar leeg. Een restauratie in de jaren tachtig strandde halverwege, op de hoogte van de galerij. Pas in 2021 ging de zaal weer open.
In de Király utca zit in een poort nog een stuk ghettomuur.
Heb je suggestie voor dit verhaal?