Klauzál tér

Vier vierkante meter kreeg één mens in de winter van 1944 in het getto toebedeeld. De bronzen schijf in het midden van dit plein is precies zo groot.

Het plein was al voor die tijd het hart van de buurt. In 1897 opende hier een markthal met driehonderd kramen, een van de vijf die de stad in die jaren tegelijk liet bouwen, en de enige met een afdeling voor koosjere waren. Er liep een tram overheen, er waren banken, er was een park.

Toen het getto werd ingesteld, werd dit het verdeelpunt. Op de hoek bij de Nagy Diófa utca kregen de mensen die naar binnen werden gedreven te horen in welke woning ze terechtkwamen. Ruim zeventigduizend mensen, met honderdvijftig gram brood per dag.

Vanaf 3 januari 1945 werden de open stukken van het getto gebruikt om de doden neer te leggen, omdat het lijkenhuis vol was en de lege winkelpanden ook. Bij de bevrijding op 18 januari lagen er ongeveer drieduizend onbegraven mensen in de straten en op dit plein. Hier werden drie massagraven gemaakt, die in april weer werden geruimd, waarna de doden naar de joodse begraafplaats aan de Salgótarjáni út gingen.

Daarna werd het weer een plein, met een markt en een speeltuin, en tachtig jaar lang herinnerde er niets aan. In de schijf staan drieduizend spijkerafdrukken, één voor elke onbegraven dode. De spijkers zelf liggen in het trottoir langs de oude gettogrens.

De Dob utca ligt hier vlak achter.