De Moord op de gebroeders de Witt

Op het pleintje dat De Plaats heet, vlak bij de middeleeuwse Gevangenpoort, speelde zich in 1672 het gewelddadigste moment uit de Nederlandse politieke geschiedenis af. Dat jaar staat bekend als het Rampjaar, omdat de Republiek van meerdere kanten tegelijk werd aangevallen en het land in paniek raakte.

Johan de Witt was toen bijna twintig jaar raadpensionaris van Holland geweest, de machtigste bestuurder van de Republiek. Onder zijn leiding kwam het Eeuwig Edict tot stand, dat het stadhouderschap afschafte, waarbij de prins van Oranje wel het leger mocht blijven aanvoeren.

De val begon met een beschuldiging van Willem Tichelaar, een barbier van twijfelachtige reputatie, die beweerde dat Cornelis de Witt hem had gevraagd prins Willem III te vermoorden. Cornelis werd opgepakt en veroordeeld zonder dat er iets bewezen raakte. Toen Johan zijn broer in de gevangenis kwam opzoeken, liep hij in de val. Een menigte sleurde beide mannen naar buiten en bracht hen om, waarna de lichamen werden verminkt. Vingers, oren en tongen gingen eraf, en ooggetuigen schreven dat er delen werden opgegeten of aan honden gevoerd.

Van die middag bestaan nog relieken, een vinger en een tong die aan de broers worden toegeschreven, doorgegeven via onder anderen burgemeester Nicolaas Witsen en een groep remonstranten.

Meer donkere hoeken van deze stad zien? Onze wandelroutes komen er langs.