Terug op de Plaza de Lavapiés

Zo komt de wandeling op haar beginpunt terug, op het plein waarvan je nu weet waarom het er zo druk is.

Wat je onderweg hebt gezien hangt aan één draad: mensen die hier op te weinig vierkante meter naast elkaar hebben geleefd omdat het werk er was en de huur laag. De leerlooiers bij het slachthuis, de drieduizend vrouwen in de tabaksfabriek, de gezinnen op dertig vierkante meter rond de binnenplaats van een corrala, en de families uit tientallen landen die hier nu boven elkaar wonen. De wijk is in dat opzicht nooit van karakter veranderd, alleen van bewoners.

Metro Lavapiés ligt onder dit plein en brengt je in drie haltes naar de Puerta del Sol, waar de stad in 1808 tegen Napoleon in opstand kwam en waar die wandeling begint, en een halte verder naar de Gran Vía, de straat die in het beleg onder vuur lag en daar een eigen wandeling aan overhield. Wie wil blijven vindt in de straten die je net hebt gelopen meer dan genoeg redenen daarvoor.