Abdijplein en Lange Jan

Je kwam hier binnen onder de Gistpoort, de laatgotische poort in de Sint Pieterstraat. Hij werd gebouwd tussen 1509 en 1512 als de oostelijke toegang tot de abdij, en hij draagt meer namen dan de meeste poorten: Blauwe Poort naar de hardsteen waarmee hij is opgetrokken, en Ankerpoort naar bierbrouwerij Den Anker die ernaast zat. Boven de doorgang staan drie beelden, waaronder graaf Willem de Tweede.

Daarachter ligt het Abdijplein, het grootste voormalige kloostercomplex van Middelburg. Wat hier begon was bescheiden: in de twaalfde eeuw stond er een eenvoudig klooster, gesticht door kanunniken uit Vlaanderen. Toen de orde van de Norbertijnen het overnam, groeide het uit tot een abdij die eeuwenlang het rijkste bezit van Zeeland was. De abt werd de machtigste man van het gewest en had landgoederen over heel Walcheren. Sinds 1574 zit hier het provinciebestuur.

In 1650 kreeg het complex er een school bij die het bijna tot universiteit schopte. In de Tussenkerk, tussen de twee kerken hier, kwam het auditorium van de Illustre School, met in haar beste jaren leerstoelen in theologie, rechten, geneeskunde en sterrenkunde. Middelburg had in 1575 een echte universiteit net misgelopen, want Willem van Oranje gunde die eer aan Leiden. In 1808 verbood koning Lodewijk Napoleon de benoeming van nieuwe hoogleraren, en daarmee was het voorbij.

De toren die erboven uitsteekt is de Lange Jan, en die heeft een moeizame geschiedenis. Hij brandde drie keer af. De eerste keer in 1568, de tweede keer in 1712, en de derde keer in mei 1940, hetzelfde vuur waarmee deze wandeling op de Markt begon. Bij die brand van 1712 gingen alle klokken verloren. Van het carillon dat daarna in Amsterdam werd gegoten hangt er nog precies één klok in de toren, de bourdon van ruim zesduizend kilo. In mei 1940 viel hij naar beneden, en hij werd hersteld, teruggehangen, en luidt nog steeds.

Verlaat het plein aan de westkant, door de Fluisterpoort, en loop door tot de Korte Burg. Daar blijven we even staan.