Markt en stadhuis

Welkom bij deze wandeling door Middelburg. Dit is de hoofdstad van Zeeland, ooit na Amsterdam de tweede handelsstad van de Republiek, en tegenwoordig vooral bekend om zijn monumenten. Er staan er ruim twaalfhonderd. En dat betekent verhalen genoeg!

Tijdens deze wandeling ontdekken we de stad op een andere manier. We komen langs de bekende plekken, want die verdienen het, maar we vertellen vooral over dingen die hier niet meer te zien zijn. Een kerk die verdween, een gevangenis die een tuin werd, een straat die na een nacht in mei 1940 nooit meer dezelfde was. Middelburg is een stad die je pas goed begrijpt als je weet wat er weg is.

Mijn naam is Paul en ik neem je vandaag mee. We beginnen op de Markt, en dat is meteen zo'n plek, want dit plein ontstond pas toen er een kerk voor werd afgebroken. Tot 1575 stond hier de Westmonsterkerk, de oudste kerk van Walcheren en eeuwenlang de moederparochie van alle eilanden in de omgeving. Om het gat te bestraten dat zij achterliet waren 314.800 stenen nodig.

Het stadhuis waar we naar kijken is dus ouder dan het plein ervoor. De Vlaamse bouwmeestersfamilie Keldermans begon eraan in 1452, en toen de Duitse schilder Albrecht Dürer in 1520 op doorreis Middelburg aandeed, noteerde hij dat hij hier een bijzonder fraai raadhuis met een prachtige toren had gezien. Dat het er vandaag nog staat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt, want op 17 mei 1940 brandde het gebouw volledig uit en bleven alleen de buitenmuren overeind.

Hoog in de gevel, boven de zonnewijzer, staat een Madonna met kind. Die kwam er tijdens de restauratie die in 1884 begon, onder leiding van Pierre Cuypers, in die jaren de beroemdste architect van Nederland en de man achter het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam. Cuypers was katholiek in een land dat al eeuwen protestants werd bestuurd, en hij gaf zijn Madonna de gezichtstrekken van koningin Wilhelmina, met de kleine Juliana op schoot. Niemand heeft het er ooit meer af gehaald.

We lopen langs de voorgevel van het stadhuis naar links en gaan aan die zijkant om het gebouw heen. Achter het stadhuis komen we op een klein plein, en daar stoppen we.