De veemarkt en de mond

Dit pleintje bij de rivier was de veemarkt van de antieke stad en tegelijk haar oudste haven, de plek waar schepen de Tiber op kwamen en vee werd verhandeld. Twee tempels staan er nog, en ze horen bij de oudste gebouwen van Rome die nooit onder de grond zijn verdwenen.

De ronde is gewijd aan Hercules en dateert uit de tweede eeuw voor Christus. Het is het oudste marmeren gebouw van de stad dat nog overeind staat, en hij overleefde doordat hij in de middeleeuwen een kerk werd. De rechthoekige ernaast was van Portunus, de god van de havens.

De rij mensen aan de overkant staat voor een putdeksel. In de zuilengang van de kerk Santa Maria in Cosmedin hangt een marmeren schijf met een baardig gezicht en een open mond, bijna anderhalve meter breed, waarschijnlijk een afdekking van een afvoer die bij een nabijgelegen tempel hoorde. De Mond van de Waarheid zou bijten wie zijn hand erin steekt en een leugen vertelt, een verhaal dat pas in de middeleeuwen ontstond en wereldberoemd werd door een film uit 1953. De zuilengang is gratis toegankelijk, ook als de rij voor de foto je niet trekt.

Het Theater van Marcellus, waar de terugweg langs voert, staat met zijn rug tegen de wijk waar de joden van Rome drie eeuwen achter poorten woonden, en die wijk heeft een eigen wandeling. De rivier die hier de haven maakte bracht volgens de overlevering ook de mand met Romulus en Remus aan land, en die stichting draagt de wandeling over de tweeling.

Hier eindigt de wandeling, aan de rivier waar de stad haar eerste haven had. Veel plezier verder in Rome!

Vanaf hier is het tweehonderd meter terug naar het Capitool, langs het Theater van Marcellus, en daarmee is de lus rond.