Het gat in het dak

Bijna tweeduizend jaar na de bouw is de koepel achter die tempelgevel nog altijd de grootste van ongewapend beton ter wereld, terwijl het blok eromheen van de straat af volkomen vormeloos oogt, en juist daarom wil je naar binnen. Achter de bronzen deuren van bijna achttien eeuwen oud zit in het midden van die koepel een opening van negen meter die nooit een afdekking heeft gehad. Het regent er dus binnen, opgevangen door afvoergaten die sinds de tweede eeuw in de vloer zitten. Op een heldere dag schuift er een ronde lichtvlek langs de wanden alsof iemand van binnenuit de tijd staat aan te wijzen. Sinds kort is er een kaartje voor nodig, en dat is de prijs voor het enige antieke gebouw van Rome met zijn dak er nog op.

De tekst op de voorkant noemt Marcus Agrippa als bouwer. Hij bouwde hier inderdaad iets, en nadat dat was afgebrand zette keizer Hadrianus er bijna anderhalve eeuw later deze versie neer, met de oude naam er gewoon weer op.

Dat het gebouw er nog staat komt doordat het in het jaar 609 een kerk werd, en wat kerk was ging zelden tegen de vlakte. In de zeventiende eeuw liet paus Urbanus VIII wel het brons uit de voorhal halen voor kanonnen. Zijn familienaam was Barberini, en de Romeinen maakten er een spreuk van: wat de barbaren lieten staan, namen de Barberini mee.

Links van het midden ligt het graf van Rafaël.

We vervolgen onze weg langs de linkerkant van het Pantheon, via Via Giustiniani, en houden links aan tot een smalle doorgang ons op een langgerekt plein zet.