Het schijfje in de vloer

Halverwege het middenschip ligt een geel marmeren schijfje in de vloer, niet groter dan een bord, en dat is het enige punt in de kerk waarvandaan de koepel boven je klopt.

Wie daar staat ziet ribben omhooglopen, vensters in de trommel en een lantaarn met licht erachter, terwijl daar in werkelijkheid een vlak doek van zeventien meter doorsnee hangt. Andrea Pozzo beschilderde het aan het eind van de zeventiende eeuw, omdat het geld voor een echte koepel op was en de buren klaagden dat die hun licht zou wegnemen.

Een paar passen opzij valt het uit elkaar: de ribben kantelen, de vensters schuiven scheef en de hele constructie zakt terug tot verf op een plat vlak, en juist dat heen en weer lopen maakt deze kerk de moeite waard.

Verderop in het schip ligt een tweede schijfje, voor het plafondfresco, waar heiligen, wolken en zuilen zo in elkaar overlopen dat het dak open lijkt te staan. Ook dat werkt vanaf precies één punt, en wie het vanaf de zijkant bekijkt ziet de hele hemel kantelen.

Pozzo was zelf jezuïet en schilderde dit voor zijn eigen orde, die hem betaalde met kost en inwoning.

Verlaat de kerk via Via del Seminario, de straat recht tegenover de kerktrap, en loop door tot je aan de zijkant staat van een gebouw dat je al honderd keer op een foto hebt gezien.