Het veld van de koeien

Vanaf deze balustrade ligt het Forum Romanum in één blik voor je, acht meter lager dan de stad waarin je staat. Dat hoogteverschil is de geschiedenis zelf: eeuwen puin, overstromingen van de Tiber en nieuwbouw hebben Rome opgetild terwijl het dal bleef liggen waar het lag.

Oorspronkelijk was dit moeras. De vroege stad legde er een afvoerkanaal doorheen, de Cloaca Maxima, en op de drooggelegde bodem ontstond het plein waar recht werd gesproken en keizers werden verbrand.

Wat je ziet is pas sinds anderhalve eeuw weer zichtbaar. Tot in de negentiende eeuw lag het Forum onder een laag aarde waarop koeien graasden, en de plek heette Campo Vaccino, koeienveld. Op oude prenten steken alleen de bovenste meters van de zuilen boven de grond uit, met boeren en karren ertussen.

De drie slanke zuilen rechts in het midden zijn het makkelijkst terug te vinden: ze hoorden bij de tempel van Castor en Pollux, en lange tijd waren ze het enige wat van dat hele gebouw boven de aarde uitkwam.

We lopen de straat verder naar beneden, tot links de kerk met de dubbele trap staat.