Anna Maria van Schurman

Ze mocht studeren, op voorwaarde dat ze onzichtbaar bleef.

In 1636 ging hier de universiteit open, en Anna Maria van Schurman schreef zich in als eerste vrouwelijke student van het land. Dat was geen gunst die haar zomaar werd verleend. Ze zat tijdens college achter een gordijn, zodat de mannelijke studenten niet door haar aanwezigheid zouden worden afgeleid.

Ze was toen al bekend. Als kind leerde ze lezen op haar vierde, borduren op haar tiende, en daarna volgden Latijn, Grieks, Hebreeuws, Arabisch en nog een handvol talen. Ze schilderde, sneed in hout, knipte portretten uit papier en graveerde op glas. Geleerden uit heel Europa schreven haar brieven, en wie in Utrecht was kwam langs om haar te spreken.

Ze schreef ook een verhandeling waarin ze betoogde dat vrouwen geschikt zijn voor wetenschap. De hoogleraar die haar binnenhielp was haar buurman, een paar deuren verderop.

En toen liet ze het los. Op latere leeftijd sloot ze zich aan bij een godsdienstige beweging rond een prediker die alles afwees waar zij beroemd mee was geworden, gaf haar boeken weg en trok met hem mee. Haar Europese correspondenten begrepen er niets van.

Ze stierf in de overtuiging dat ze de verkeerde dingen had nagejaagd. Vierhonderd jaar later draagt de universiteit die haar achter een gordijn zette haar naam op gebouwen en beurzen.

We lopen nu de Pausdam op, naar de Kromme Nieuwegracht.