De spoorwegen in de oorlog

Het hoofdkantoor van de Nederlandse Spoorwegen staat in Utrecht, aan het Moreelsepark. Daar staat ook het monument voor het spoorwegpersoneel dat in de bezettingsjaren omkwam.

Uit die jaren heeft het bedrijf twee geschiedenissen. De eerste is de medewerking aan de deportaties. Treinen brachten Joodse gevangenen en Sinti en Roma naar Westerbork en Vught en vandaar naar de oostgrens, de dienstregeling werd erop aangepast, en voor elke rit stuurde het bedrijf een rekening. In 2019 kwam er een regeling waarmee de NS overlevenden en nabestaanden een tegemoetkoming betaalde.

De tweede begint op 17 september 1944. Op verzoek van de Nederlandse regering in Londen legde het spoorwegpersoneel het werk neer en doken tienduizenden mensen onder. De treinen stonden stil tot de bevrijding. De bezetter antwoordde met een vervoersverbod dat de voedselaanvoer naar het westen afsneed, en die winter werd de hongerwinter.

Hetzelfde bedrijf, dezelfde jaren, en een monument dat alleen de eigen doden noemt. Dat laatste is lang de enige herinnering geweest die hier in steen stond.

Vond je dit een interessant verhaal en wil je meer horen? Zoek dan een van onze wandelroutes uit!