De keizer die vertrok

Op zeven juli 1683 verliet Leopold de Eerste zijn hoofdstad. De koetsen van het hof reden hier langs, op weg naar de Donau en verder naar Passau, en volgens tijdgenoten werd er vanaf de straatkant geroepen wat de achterblijvers ervan vonden.

 

Verdedigbaar was het wel. Een keizer in gevangenschap zou het einde van de dynastie betekenen, en vanuit Passau kon hij doen wat Wenen het hardst nodig had: bondgenoten binnenhalen, geld regelen en het ontzettingsleger op de been brengen. Tienduizenden Weners deden trouwens hetzelfde en vluchtten de stad uit, zodat vooral wie geen keus had achterbleef.

 

Het plein dankt zijn naam aan het balhuis dat hier stond, een overdekte baan voor een voorloper van tennis waar het hof zich vermaakte. Een paar decennia na het beleg verrees ernaast de geheime hofkanselarij, en sindsdien betekent het woord Ballhausplatz in Oostenrijk hetzelfde als Downing Street in Engeland: hier zit de regering.

 

Het plein van de vluchtende macht werd zo het adres van de macht, met alles wat daarbij hoort. In 1934 werd er een bondskanselier doodgeschoten in zijn eigen werkkamer.

 

Om de hoek, bij de poort van de Hofburg, komt diezelfde keizer in september weer terug.